Sıcak bir Ağustos sabahı yolunuz Hatay'a düşerse, serinlemek için önünüzde öylesine çok seçenek var kil Denize girebilirsiniz. Bir otelin havuzu sizi bekliyor olabilir. Klimalı bir oda, soğuk bir içecek! iyisi mi, siz bunları bir kenara bırakın ve olabildiğince rahat bir pantolon, bir gömlek bir de yürüyüş ayakkabılarınızı giyin; çıkın dağlara doğru ..

    Antakya'dan Samandağı'na doğru yola çıktık. Denize 25 km sonra ulaşabilirdik. Batıayaz sapağına geldiğimizde yol arkadaşımız Gani, direksiyondaki Yalçın'ı dağlara doğru yönlendirdi. "Hataylıyım demek için Hatay kentlerini, sahillerini, bilmek yetmez.

 Kilisenin içeriden görünümü (ortada). Kilisenin süslü duvar ve giriş kapıları (altta).

Az gittik, uz gittik. Arabanın klimasını kapattık. Dağa tırmandıkça sıcak hava yerini tatlı bir serinliğe bırakmıştı. Yüksek çam ağaçlarının buram buram kokusu, daracık asfalt yol, alabildiğine virajlar ... Bir tepeden Antakya­Samandağ arasındaki vadiye baktık. Karşıda Yayladağı köyleri, çok aşağılarda kıvrım kıvrım süzülen Asi. Hemen yanımızda harabe haline gelmiş bir kilise. işlenmiş taşlar, yıkılmış duvarlar. Roma-Bizans döneminden izler. Gani, koruma altına alındıklarını söylüyor. iki yüz metre ilerideki tepede daha büyük bir kilise kalıntısı varmış. Gani "Ama asıl sürpriz, işte şu karşıda görünen köy var ya, orada" derken, Yalçın'ın suratı asılıyor. Bol virajlı yola saldık kendimizi. . Köye vardığımızda arabayı eski bir taş binanın önüne parkettik. Kapısının önüne düşmüş taşın üzerinde 1901 yazısını okuyabiliyorduk. Öğrendiğimize göre, köyün en eski evlerinden biri olan, 1901 tarihli bu bina restore edilecekmiş. Köy muhtarı Mehmet Karaca'yı bekliyoruz. Burası Yoğunoluk. Duygularınız burada şaşkına dönüyor. Eski bir kilise. Bir taş üzerinde 1896 yazısı göze çarpıyor. Kilisenin üzerinde yeni yapılmış bir cami. Kilise, bir zamanlar burada yaşayan Ermeniler tarafından yapılmış. 1940'11 yıllarda Ermeniler köyden göç edince, kilisenin bir bölümü cami olarak kullanılmış. Böylece bina yıkılmadan korunmuş. Sonra, üç-beş kuruşu olan köylüler demişler ki, "yahu bu iş böyle olmuyor, gelin şuraya bir cami yapalım." Köyde yer yok. Tutmuşlar kilisenin üzerine briketten bir cami yapmışlar; yanına da bir minare. Altı kilise, üstü cami. Sağda solda şöyle omuz vursan yıkılacak taş evler; şirin mi şirin. Yanlarında, yeni yapıldığı belli beton, ucube evler sırıtıyor. Az yukarıda ise koca bir bina. Köyün Kültür Merkezi imiş. Fransız işgali döneminde inşaatı bitirilememiş bir okul diyorlar. Samandağ Kaymakamı Selim Çapar'ın girişimleriyle restore edilmiş. içerisine masalar, dikiş makinaları konmuş. Köyün kızları için burada kurs açılırmış.

Gelen turistlerin hayran kaldığı, köyün gurur duyduğu bir bina. Yollar kilittaşı ile döşenmiş. Atlılar geliyor; beş mi desem, on mu desem. Dağlardan gelip köyün sokaklarına doluşuyorlar. Üzerlerinde dolu çuvallar. Defne yaprağı köyün en önemli gelir kaynağı imiş. Vatandaş dağlardan toplar, sonra da köye gelen alıcılara satarmış. Biraz da zeytincilik gelişmiş. Köyün başka da bir geliri yokmuş.

uhtar Mehmet Karaca, 1870'li yıllarda buralara yerleştiklerini söylüyor. Yoğunoluk ve çevresindeki köyleri n 18üü'lü yıllarda padişah fermanıyla Mihail isimli bir Hristiyana verildiğini (vakfedildiğini), o tarihten sonra da buradaki binlerce dekar vakıf arazisinin köylüler tarafından kiralanarak işletildiğini belirtti.

  Yıllarca bir arada ve birlikte yaşamalarına karşın, Hatay'ın Anavatan'a ilhakından sonra bu köylerde yaşayanlar göç etmişler. Boşalan köylere, daha kuzeydeki köylerde yaşayan Türkmenler yerleşmiş. Az aşağıdaki Vakıflı Köyü'nde hala Ermeniler yaşıyor ve gayet mutlular.

Muhtar Mehmet Karaca anlatıyor, biz dinliyoruz. Öyle bir an geliyor ki, söz bitiyor.

Musa Dağı eteklerindeki bu yeryüzü cennetinin olağanüstü güzelliği, bütün sesleri silip atıyor kulaklarınızdan. Hava serin. Köyün hemen aşağısındaki tandırda pişirilen biberli ekmeğin kokusu bütün dikkatinizi o yana çekiyor. Deniz Oğuzhan'ı bekliyor. Gani akrabalarıyla muhabbet ediyor. Yalçın acıkmış, tandırın yolunu gözlüyor. Erol durmadan fotoğraf çekiyor. Ben '? mı ....